ความรู้ด้านความปลอดภัย

เลือกใช้ถังดับเพลิงให้ถูกประเภท ปลอดภัยกว่า

ถังดับเพลิงที่เหมาะกับกองกระดาษติดไฟ อาจใช้กับตู้ไฟที่ยังมีกระแสหรือหม้อทอดที่น้ำมันลุกไหม้ไม่ได้ การเตรียมถังดับเพลิงจึงควรเริ่มจากการสำรวจว่าในพื้นที่มีความเสี่ยงจากอะไร แล้วอ่านสัญลักษณ์บนฉลากของถังแต่ละรุ่นให้ตรงกับประเภทไฟ

PROXAFE แบรนด์ภายใต้ UPLIX ชวนทำความรู้จักไฟประเภท A, B, C, D และ K พร้อมวิธีเลือกถัง วิธีใช้แบบ PASS และวิธีตรวจความพร้อมของถังก่อนเกิดเหตุ

ไฟ 5 ประเภทต่างกันอย่างไร?

อินโฟกราฟิกประเภทไฟ A B C D K ตัวอย่างถังดับเพลิง และวิธีใช้แบบ PASS
อินโฟกราฟิกสรุปประเภทไฟและตัวอย่างถังดับเพลิง โดย UPLIX by PROXAFE
ประเภทไฟลักษณะและตัวอย่างตัวอย่างถังที่ใช้
Aวัสดุทั่วไป เช่น ไม้ กระดาษ และผ้าน้ำอัดแรงดัน หรือผงเคมีแห้งที่มีเรต A เช่น รุ่น ABC
Bของเหลวไวไฟ เช่น น้ำมันเชื้อเพลิง และทินเนอร์CO₂ หรือผงเคมีแห้งที่มีเรต B ส่วนถังโฟมต้องเลือกให้เหมาะกับของเหลวนั้น
Cอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ยังมีกระแส เช่น ตู้ไฟ มอเตอร์ และเครื่องใช้ไฟฟ้าCO₂ หรือผงเคมีแห้งที่มีเรต C
Dโลหะติดไฟ เช่น แมกนีเซียม และไทเทเนียมผงดับเพลิง Class D ที่ระบุว่าใช้กับโลหะชนิดนั้นได้
Kน้ำมันและไขมันทำอาหาร เช่น น้ำมันในหม้อทอดถังเคมีเปียกที่ระบุเรต K

บทความนี้ใช้การจำแนกแบบ A/B/C/D/K ตามแหล่งอ้างอิงของสหรัฐฯ หากพบฉลากที่ใช้ระบบอื่น ให้ตรวจสัญลักษณ์และคู่มือของรุ่นนั้นโดยตรง

ถังดับเพลิงแต่ละชนิดเหมาะกับพื้นที่แบบไหน?

  1. ผงเคมีแห้ง (Dry Chemical) รุ่นที่ระบุ ABC ใช้ได้กับไฟ A, B และ C จึงเป็นตัวเลือกสำหรับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงหลายแบบ เช่น สำนักงานหรือพื้นที่ทำงานทั่วไป ผงดับเพลิงจะตกค้างหลังฉีด จึงควรคำนึงถึงการทำความสะอาดและอุปกรณ์ที่อยู่ใกล้เคียง
  2. สารสะอาดชนิดระเหย (Clean Agent) เช่น Halotron® I เป็นตัวเลือกสำหรับพื้นที่ที่ต้องการลดคราบตกค้าง เช่น ห้องอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ บางรุ่นมีเรต B:C และบางรุ่นมีเรต A:B:C ให้ตรวจฉลากของรุ่นที่จะซื้อ
  3. โฟม (Foam) ถังที่ระบุเรต A หรือ B ใช้กับเชื้อเพลิงตามที่ฉลากกำหนด โฟมช่วยคลุมผิวของเหลวไวไฟ แต่สูตรโฟมต้องเข้ากับชนิดของเหลวในพื้นที่ และไม่ควรใช้โฟมทั่วไปกับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ยังมีกระแส
  4. คาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂) รุ่นที่ระบุ B:C ใช้กับของเหลวไวไฟและอุปกรณ์ไฟฟ้าที่ยังมีกระแส สารดับเพลิงไม่ทิ้งผงตกค้าง แต่ CO₂ อาจสะสมในพื้นที่อับอากาศ ควรปฏิบัติตามข้อจำกัดที่ผู้ผลิตระบุ
  5. น้ำอัดแรงดัน (Pressurized Water) ใช้ลดความร้อนของวัสดุทั่วไปในไฟ Class A เช่น ไม้ กระดาษ และผ้า ห้ามใช้ถังน้ำธรรมดากับของเหลวไวไฟ น้ำมันทำอาหารที่กำลังลุกไหม้ หรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่ยังมีกระแส
  6. เคมีเปียก (Wet Chemical) รุ่นที่ระบุ Class K เหมาะกับความเสี่ยงจากน้ำมันและไขมันทำอาหาร เช่น ครัวร้านอาหารที่มีหม้อทอด หากฉลากระบุเรตเพิ่มเติม ให้ยึดตามเรตของรุ่นนั้น
  7. ผงดับเพลิงสำหรับโลหะ (Class D Dry Powder) ใช้ในพื้นที่ที่มีโลหะติดไฟ ต้องเลือกสูตรให้ตรงกับโลหะที่ระบุบนฉลากหรือคู่มือ เช่น พื้นที่ที่มีเศษหรือผงแมกนีเซียม

วิธีใช้ถังดับเพลิงแบบ PASS

เมื่อพบเพลิงไหม้ ให้แจ้งเตือนคนรอบข้างและแจ้งหน่วยดับเพลิงก่อน ใช้ถังดับเพลิงเมื่อไฟยังเล็กและจำกัดวง มีถังที่ตรงกับประเภทไฟ คุณรู้วิธีใช้ ควันยังไม่เป็นอันตราย และมีทางถอยที่โล่งอยู่ด้านหลัง

  1. Pull – ดึงสลัก เพื่อปลดล็อกคันบีบ
  2. Aim – เล็งที่ฐานไฟ ถือถังตามคู่มือและเริ่มฉีดจากระยะที่ผู้ผลิตกำหนด
  3. Squeeze – บีบคันบีบ ให้สารดับเพลิงพุ่งออกอย่างต่อเนื่อง
  4. Sweep – ส่ายหัวฉีด ไปด้านข้างให้ครอบคลุมฐานไฟ

ถ้าไฟลุกลาม ควันหนา หรือทางหนีเริ่มถูกปิดกั้น ให้อพยพทันที โทรแจ้งเหตุเพลิงไหม้ 199 จากจุดปลอดภัย หากเกี่ยวข้องกับอุปกรณ์ไฟฟ้า ให้ตัดไฟเฉพาะเมื่อเข้าถึงจุดตัดไฟได้อย่างปลอดภัย

ตรวจถังดับเพลิงอย่างไรให้พร้อมใช้?

กำหนดให้มีการตรวจสภาพภายนอกทุกเดือน และบันทึกผลสำหรับถังแต่ละจุด โดยตรวจรายการต่อไปนี้

  • ตำแหน่งติดตั้ง มองเห็นได้ชัด หยิบได้สะดวก และไม่มีของกีดขวาง
  • ฉลาก สลัก และซีล ฉลากอ่านได้ สลักอยู่ครบ และซีลไม่ขาด
  • แรงดันหรือปริมาณสารดับเพลิง ถังที่มีมาตรวัดควรอยู่ในช่วงใช้งานที่ผู้ผลิตระบุ ส่วนถัง CO₂ แบบไม่มีมาตรวัดให้ตรวจปริมาณด้วยการชั่งตามคู่มือหรือให้ผู้ให้บริการตรวจ
  • สภาพตัวถังและหัวฉีด ตรวจรอยบุบ สนิม รอยรั่ว และความเสียหายของสายหรือหัวฉีด
  • ประวัติการใช้งานและการบำรุงรักษา เมื่อฉีดใช้แล้วแม้เพียงเล็กน้อย ให้นำถังออกจากจุดใช้งานเพื่อส่งตรวจและบรรจุใหม่หากเป็นรุ่นเติมได้ หรือเปลี่ยนถังหากเป็นรุ่นใช้ครั้งเดียว จัดถังสำรองทดแทนระหว่างนั้น และยึดรอบบำรุงรักษาหรือทดสอบตามคู่มือของรุ่นและข้อกำหนดที่ใช้กับสถานที่

แหล่งอ้างอิง

← กลับไปหน้าบทความ